İşe kabul edildiğiniz haberini alır almaz ona yazmak istediniz. Çünkü o görüşme için kaç gece hazırlandığınızı, son anda vazgeçmek üzereyken kapıdan nasıl girdiğinizi en iyi o biliyordu. Sonra durdunuz. Ayrılalı aylar olmuştu. Üstelik dün biri sorsa, ayrılmanın sizin için doğru karar olduğunu söylerdiniz. Bugün sesini duymayı bu kadar istemeniz ne anlama geliyor?
Birini özlemek, mutlaka onunla yeniden birlikte olmak istediğiniz anlamına gelmez. Ama bunun tersini söylemek de acelecilik olur. Bazen özlem, gerçekten yeniden yakınlaşma isteğini görünür kılar. Bazen de bitmiş bir ilişkide sizin için değerli olan bir şeyi hatırlatır. Aradaki farkı anlamak için ne kadar özlediğinizden çok, neyi özlediğinize ve bir araya gelirseniz nasıl bir ilişkiye döneceğinize bakmak gerekir.
Bazen özlediğimiz, anlatmaya ortadan başlayabilmektir
Yeni tanıştığınız birine güzel haberinizi anlatabilirsiniz. Fakat neden bu kadar sevindiğinizi anlaması için önce geçen yıl neler olduğunu, eski işinizden neden ayrıldığınızı, o görüşmenin sizin için neden bir dönüm noktası olduğunu anlatmanız gerekir. Eski partnerinize ise tek kelime yeterdi: “Oldu.” Gerisini zaten bilirdi.
Birlikte geçirilen zaman, iki insan arasında böyle bir tanışıklık yaratır. Kalabalık bir sofrada sıkıldığınızı yüzünüzden anlayan, annenizle konuştuktan sonra neden sessizleştiğinizi bilen, bir espriyi daha cümlenizi bitirmeden yakalayan birinin yokluğu hissedilir. Özellikle her şeyi yeniden açıklamak zorunda kaldığınız günlerde.
Buradan “Demek ki ben onu değil, yalnızca anlaşılmayı özlüyorum” sonucu da çıkmaz. Belki ikisini birden özlüyorsunuz. Asıl ayrım şurada: Hayatınızda anlaşılmaya daha fazla yer açmak bir ihtiyaçtır. O ihtiyacı yalnızca eski partnerinizin karşılayabileceği ise ayrı bir varsayımdır.

Ayrılmak isteyen taraf sizseniz, özlem neden suçluluk yaratır?
Ayrılık kararını siz verdiyseniz, sonradan yaşadığınız üzüntüyü kendinize yakıştıramayabilirsiniz. Sanki gitmeyi seçen kişinin geride bıraktığı hiçbir şeyi özlemeye hakkı yokmuş gibi. Hatta karşı tarafın da üzüldüğünü biliyorsanız, kendi özleminizi onun acısını dindirme sorumluluğuyla karıştırabilirsiniz.
Diyelim ki ilişkinizi, geleceğe dair istekleriniz uyuşmadığı için bitirdiniz. Birbirinize kötü davranmadınız; biriniz çocuk istiyordu, diğeriniz istemiyordu. Aylar sonra birlikte yaptığınız pazar kahvaltılarını özlemeniz, o temel ayrılığın ortadan kalktığını göstermez. Bazen doğru bulduğunuz bir kararın da üzücü bir bedeli vardır.
Karşınızdaki kişiye gerçekten haksızlık ettiğinizi düşünüyorsanız, üzerinde durulması gereken başka bir mesele vardır: Belki ayrılık kararınızdan değil, ayrılırken nasıl davrandığınızdan pişmansınızdır. Söylemeniz gereken bir şeyi uzun süre saklamak ya da birdenbire iletişimi kesmek için sorumluluk alabilirsiniz. Bunun için yeniden sevgili olmanız gerekmez. Bir özür de ancak karşı tarafın iletişim sınırına saygı gösterdiğinde anlamlıdır; sizi rahatlatmak için onun yeniden bir konuşmaya girmesi şart değildir.
Bazen geri istediğimiz kişi değil, başka türlü bitmesini istediğimiz hikâyedir
Hayalinizdeki buluşmada ilk ne oluyor? Birlikte sıradan bir gün mü geçiriyorsunuz, yoksa sonunda karşınızdaki kişi sizi ne kadar incittiğini kabul mü ediyor? Bu küçük ayrıntı, özlemin hangi tarafının ağır bastığını gösterebilir.
Açıklama yapılmadan biten bir ilişkide insan, karşısındakini görmek istediğini düşünürken aslında yarım kalmış bir soruya cevap arıyor olabilir. Özellikle ayrılık kararını siz vermediyseniz, yeniden seçilme isteği de buna karışabilir. Onun geri gelmesini istemekle, sizin hâlâ değerli olduğunuzu ondan duymak istemek aynı deneyim değildir. Biri diğerini dışlamaz; ama farklı ihtiyaçlara işaret ederler.
Kendinize şu soruyu sormak işe yarayabilir: Bana içten bir özür dilese, benim için ne kadar önemli olduğumu söylese ama ilişkiye dönmek istemese, içimde ne değişirdi? Belki büyük ölçüde rahatlayacağınızı fark edersiniz. Belki de özürden bağımsız olarak o kişiyle bir gelecek istediğinizi. Burada doğru cevap yoktur. Ama hangi cevabı aradığınızı bilmeden kurduğunuz temas, sizi asıl ihtiyacınızın etrafında bir tur daha dolaştırabilir.

Bir anıyı değil, ilişkinin sıradan bir haftasını hatırlayın
Özlem çoğu zaman çok somut bir sahneyle gelir: Hastayken getirdiği çorba, mutfakta kötü bir şarkıya birlikte eşlik edişiniz, kimsenin anlamadığı bir şakaya gülmeniz. O sahnelerin değerini azaltmanız gerekmez. Ne var ki yeniden bir ilişkiye başlarsanız, yalnızca en sevdiğiniz akşama dönmezsiniz. Ertesi sabaha, anlaşamadığınız günlere, birbirinizden bir şey istediğiniz anlara da dönersiniz.
Bu nedenle bir karar vermeye çalışırken en güzel ya da en kötü günü değil, sıradan bir haftayı düşünün. Canınızı sıkan bir şeyi rahatça söyleyebiliyor muydunuz? Planlar kimin ihtiyacına göre değişiyordu? Tartışma bittikten sonra konu gerçekten çözülüyor muydu, yoksa bir daha açılmadığı için mi çözülmüş görünüyordu? Öte yandan, zor günlerde yanınızda olduğu, sizi dinlediği, ikinizin de hatasını düzeltebildiği zamanlar var mıydı?
Bir kâğıda özlediğim şey, beni zorlayan şey ve bugün değiştiğini bildiğim şey diye üç kısa not düşebilirsiniz. Burada en önemli kelime bildiğim. “Bu kez beni daha çok dinler” bir umuttur. “Son konuşmamızda itirazımı savunmaya geçmeden dinledi ve sonrasında konuştuğumuz sınıra uydu” ise gözlemdir. Tek bir gözlem geleceği garanti etmez; ama neyi gördüğünüzü, neyi umduğunuzu ayırmanıza yardım eder.
Özlem geldiğinde ne yapabilirsiniz?
Özlemin her seferinde aynı ihtiyacı dile getirmediğini fark etmek iyi bir başlangıçtır. Güzel bir haberden sonra gelen özlemle, yalnız geçirdiğiniz bir pazar akşamında ya da eski partnerinizin bir fotoğrafını gördükten sonra gelen özlem aynı yoğunlukta olabilir. Fakat o anlarda size iyi gelecek karşılık farklı olabilir.
Önce o gün eksik olan şeyi somutlaştırın. Birlikte yaptığınız yürüyüşleri özlediyseniz, belki en çok aradığınız şey günün sonunda biriyle konuşmaktır. Belki de tam olarak onun sohbetini özlüyorsunuz ve bugün kimse onun yerini tutmayacak. İlk durumda bir arkadaşınızı yürüyüşe çağırmak anlamlıdır. İkincisinde ise kendinizi hemen neşelendirmeye uğraşmadan üzülmeye izin vermek daha dürüst bir karşılık olabilir. Her özlemin çözülmesi gereken bir sorun olması gerekmez.
Mesajı yazın; göndermeden önce ondan beklediğiniz cevabı da yazın. Örneğin, “Nasılsın?” yazdınız. Altına, yalnızca kendiniz için, duymayı umduğunuz cevabı ekleyin. Beklediğiniz şey “Ben de seni çok özledim” ise, aslında sıradan bir hâl hatır sormaya hazırlanmadığınızı bilirsiniz. Ardından bir adım daha düşünün: O da sizi özlediğini söyler ama yeniden birlikte olmak istemezse, bu konuşma size nasıl gelir? Yanıt verme zorunluluğunuz olmayan bir akşamda, mesajı ertesi gün yeniden okumak karar vermek için biraz alan açabilir.
Sizi bekleme hâlinde tutan alışkanlığı fark edin. Eski mesajları okumak ya da ara sıra bir fotoğrafa bakmak tek başına sorun değildir. Ölçüt, sonrasında ne olduğudur. Her bakıştan sonra saatlerce bir paylaşımın anlamını çözmeye çalışıyor, kimle olduğunu araştırıyor veya gününüzü ondan gelecek bir işarete göre düzenliyorsanız, bir süre paylaşımlarını sessize almayı deneyebilirsiniz. Bu, geçmişi silmek ya da karşı tarafı cezalandırmak değildir. Kendi gününüzün sürekli onun hayatından gelen küçük haberlerle bölünmesini önleyen bir sınırdır.

Gerçekten yeniden denemek istiyorsanız, neye bakmalısınız?
Özlemi anlamaya çalışmanın amacı sizi mutlaka geri dönmekten vazgeçirmek değildir. Bazen ayrılığa yol açan koşullar gerçekten değişir. Örneğin farklı şehirlerde yaşamak yüzünden ayrılan iki kişinin artık aynı şehirde olması, konuşmaya değer somut bir değişikliktir. Ama aynı şehirde olmak, o dönemde birbirlerine ihtiyaçlarını söyleyememiş olmalarını tek başına çözmez. Değişen koşulla değişmesi gereken ilişki alışkanlığını ayrı ayrı ele almak gerekir.
Yeniden görüşme isteği karşılıklıysa, ilk konuşmanın amacı hemen karar vermek olmak zorunda değildir. İkiniz de ayrılığa yol açan meseleyi kendi açınızdan anlatabiliyor musunuz? Her biriniz kendi payınızla ilgili neyi farklı yapmaya hazırsınız? Örneğin biri tartışmalarda susup günlerce uzaklaşıyorsa, “Bu kez daha iyi iletişim kuracağız” demekten daha somut bir başlangıç vardır: Ara vermeye ihtiyaç duyduğunda bunu söylemesi, konuşmaya ne zaman döneceğini belirtmesi ve gerçekten dönmesi. Değişim, en çok eski sorun yeniden ortaya çıktığında görünür.
Bir de önemli bir sınır var: Özlem karşılıklı olsa bile yeniden ilişki kurma isteği karşılıklı olmayabilir. Birinin “Ben de seni özledim” demesi, barışmaya hazır olduğu anlamına gelmez. İletişim istemediğini söylediyse buna saygı göstermek gerekir. İlişkide tehdit, şiddet, ısrarlı takip ya da baskı yaşandıysa da öncelik yeniden görüşmeyi denemek değil, güvenliğinizi korumaktır. Size zarar vermiş birinin iyi yanlarını özlemeniz, yaşadığınız zararı geçersiz kılmaz.
Özlem hayatınızı beklemeye aldıysa
Aradan zaman geçtikten sonra bir şarkıyla yeniden üzülmeniz, başladığınız yere döndüğünüz anlamına gelmez. Daha anlamlı ölçüt, özlemin gelip gelmemesi değil, geldiğinde hayatınızda ne kadar yer kapladığıdır. Gününüzü sürekli bir mesaj bekleyerek geçiriyor, uykunuz ya da işiniz belirgin biçimde etkileniyor veya istemediğiniz hâlde aynı incitici döngüye tekrar tekrar dönüyorsanız bir psikologla görüşmek faydalı olabilir. Bunun için mutlaka geri dönmek ya da ayrılığı bütünüyle geride bırakmak yönünde bir karar vermiş olmanız gerekmez.
Belki bir sonraki güzel haberde de aklınıza ilk onun adı gelecek. O anda bütün ilişkiniz hakkında bir karar vermek zorunda değilsiniz. Bazen söyleyebileceğiniz en doğru şey daha basittir: Bu haberi onunla paylaşmayı özledim. O cümle, geçmişte yaşadığınız yakınlığın hakkını verir. Bugün ne yapacağınıza ise siz karar verirsiniz.




