Yaşadığımız çətin hadisələr yaddaşımızda müxtəlif izlər buraxa bilər. Bəzən həmin hadisənin təfərrüatları çox canlı xatırlanır, bəzən isə insan fikrən tez-tez o xatirəyə qayıdır və onun yaratdığı hisslərlə məşğul olur. Bu xatirələrlə münasibətimiz travma sonrası əlamətlərlə və siqaret çəkmə ilə necə əlaqələnə bilər?
Araşdırmamızda Türkiyənin müxtəlif bölgələrindən 453 yetkin şəxsin məlumatlarını təhlil etdik. İştirakçılardan mənfi bir xatirəni yada salmaları və onunla bağlı sualları cavablandırmaları istənildi. Nəticələr göstərdi ki, travma sonrası əlamətlər xatirəyə bağlı hisslərlə məşğul olma, xatirənin bəzi təfərrüatlarını yada salma və onun nə dərəcədə dəqiq olduğuna inanma kimi xüsusiyyətlərlə əlaqəlidir.
Siqaret çəkmə də mənfi xatirələrin bəzi xüsusiyyətləri ilə əlaqəli olub. Bundan əlavə, travmatik təcrübələrin olub-olmaması ilə xatirələrin nə dərəcədə canlı yada salınması arasındakı əlaqə dəyişib. Bu nəticələr yaddaş, çətin həyat təcrübələri və siqaret çəkmə arasındakı münasibətin mürəkkəb ola biləcəyini göstərir.
Araşdırma bu amillər arasında əlaqələri göstərir, lakin birinin digərinə səbəb olduğunu sübut etmir. Travmatik təcrübə yaşamış hər kəsdə travma sonrası pozuntu yaranmır və siqaret çəkmə də bu təcrübələrin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilməz.
Bu mətn travmatik həyat hadisələri, şəxsi xatirələr və siqaret çəkmə arasındakı əlaqəni araşdıran məqaləmizin sadələşdirilmiş xülasəsidir.
